poniedziałek, 14 października 2019

Aktualności

Najnowsze wiadomości

Katalogi on-line

Poszukaj zbiorów on-line

Godziny otwarcia

Dni i godziny otwarcia
Strona główna O Bibliotece
À MADAME LA COMTESSE....czyli dedykacje Chopina
Spis treści
À MADAME LA COMTESSE....czyli dedykacje Chopina
01. WIKTORIA SKARBKÓWNA (ok. 1791-1828)
02. WOJCIECH (ADALBERT) ŻYWNY (1756 – 1842)
03. JÓZEF ELSNER (1769 – 1854)
04. MARIA WODZIŃSKA (1819 – 1896)
05. TYTUS WOYCIECHOWSKI (1808 – 1879)
06. ANTONI HENRYK RADZIWIŁŁ (1775 – 1833)
07. PAULINA PLATERÓWNA
08. FRIEDRICH WILHELM KALKBRENNER (1785-1849)
09. DELFINA Z KOMARÓW POTOCKA (1807 – 1877)
10. MARIE FÉLICITÉ MOKE – PLEYEL (1811 – 1875)
11. FERENC LISZT (1811 – 1886)
12. ROBERT SCHUMANN (1810 – 1856)
13. JOSEPH CHRISTOPH KESSLER (1800 – 1872)
14. NATHANIEL BARON STOCKHAUSEN
15. LAURA CZOSNOWSKA z domu Górska
16. JANE WILHELMINA STIRLING (1804 – 1859)
17. JULIAN FONTANA (1810 – 1869)
Wszystkie strony







Obecny, jubileuszowy rok obfituje w informacje dotyczące Fryderyka Chopina. My chcemy zwrócić uwagę na osoby, którym kompozytor swoje utwory dedykował.

Dedykacji było ponad sześćdziesiąt. Wybrałam 17 z nich, próbując przybliżyć ich adresatów. Niejedna z tych postaci dawno by przecież poszła w zapomnienie, gdyby nie ten kurtuazyjny gest Chopina.

Dziwić może, że Chopin nigdy nie dedykował swoich utworów osobom najbliższym: rodzicom, siostrom nawet Aurorze Dudevant (G. Sand). Większość natomiast dedykacji jest przeznaczona dla uczniów.

Świat arystokratycznych salonów uwielbiał Chopina, był tam stałym bywalcem i modnie było zostać jego uczennicą. Nic więc dziwnego, że dedykacje zaczynają się przeważnie od tytułów tych hrabianek, baronowych i księżnych, dla których były przeznaczone. Nie sposób ich pominąć, choć nie starałam się wybierać bohaterów wystawy pod tym kątem.

Można sądzić, że niektóre z dedykowanych utworów , zostały podarowane, przeznaczone dla konkretnych osób dlatego Chopin nigdy ich nie opublikował mimo ich niezwykłego piękna i wartości muzycznej. Dokonał tego po jego śmierci Julian Fontana.



Scenariusz wystawy on-line:
Urszula Piórkowska, Kierownik Działu Zbiorów Muzycznych WiMBP

Realizacja wystawy on-line:
Andrzej Ufnalski oraz Piotr Hetka











WIKTORIA SKARBKÓWNA (ok. 1791-1828)

Była córką Eugeniusza Skarbka herbu. Abdank (1761-1842) i Agnieszki Dąmbskiej (ok. 1772-1837).

Małżeństwo rodziców nie było szczęśliwe toteż wkrótce się rozpadło. Agnieszka Skarbkowa z dwiema córkami Izabelą i Wiktorią, została bez środków do życia. Pomocy udzieliła im szwagierka Ludwika, właścicielka Żelazowej Woli.

Przybyły tam prawdopodobnie w 1809 r. Rok później narodził się Fryderyk Chopin, którego ojciec Mikołaj był guwernerem młodych Skarbków.

Wiktorii Skarbek zadedykował, siedmioletni Fryderyk swój pierwszy drukowany utwór : Polonez g-moll.

Prezentowane tu faksymile pierwodruku, (znajdującego się w Bibliotece Głównej PWSM w Katowicach) zawiera pewną ciekawostkę na ostatniej stronie widnieje dopisek Chopina : „ Ofiaruję ten Polonoise J. Białostockiemu / Autor”.

Jan Białostocki (1805 – 1828) w czasie nauki w Liceum Warszawskim był pensjonariuszem Chopinów i tam zawiązała się ich przyjaźń. Po ukończeniu szkoły Białostocki studiował malarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. W czasie wakacji Fryderyk odwiedzał przyjaciela w majątku jego ojczyma Sokołowie. Bliskie kontakty utrzymywali aż do przedwczesnej śmierci Jana.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/01/] width=[100]}








WOJCIECH (ADALBERT) ŻYWNY (1756 – 1842)

Polski pianista, kompozytor i pedagog czeskiego pochodzenia. Grał na skrzypcach i klawikordzie, zajmował się kompozycją, był także dyrygentem.

Przyjechał do Polski na zaproszenie Kazimierza Sapiehy. W jego domu był pianistą i nauczycielem muzyki. Po rozbiorach Polski, Wojciech Żywny w poszukiwaniu pracy przeniósł się do Warszawy.

W latach 1816–1822 był nauczycielem Fryderyka Chopina. Pozostawał w serdecznych stosunkach z Chopinami, uważano go niemal za członka rodziny .

W dniu imienin Wojciecha w 1821 r., jedenastoletni wówczas Fryderyk, ofiarował mu Poloneza As-dur z dedykacją:(Polonaise pour le Piano forte composée et dedié á Monsieur A. Żywny par son Eléve Fryderyk Chopin á Varsovie ce 23 Avril 1821).

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/02/] width=[100]}








JÓZEF ELSNER (1769 – 1854)

Józef Antoni Franciszek Elsner lub Józef Ksawery Elsner był kompozytorem, pedagogiem i teoretykiem muzyki.

Studiował początkowo teologię, potem medycynę. W końcu poświęcił się całkowicie muzyce. W 1795 roku zaczął współpracować z Wojciechem Bogusławskim pisząc muzykę operową do jego tekstów. Oprócz oper był kompozytorem symfonii, pieśni, mszy, kantat i in. Elsner będąc czynnym pedagogiem muzycznym, organizatorem szkolnictwa muzycznego w Warszawie pisał też podręczniki.

Był członkiem masonerii - należał do warszawskiej loży "Pod złotym lichtarzem", później był namiestnikiem katedry w loży „Świątyni Stałości”, następnie członkiem najwyższej kapituły, pod koniec otrzymał stanowisko mistrza katedry.

Fryderyk Chopin rozpoczął naukę kompozycji u J. Elsnera w 1822 r. mając lat 12. Pobierał nauki pod jego kierunkiem przez siedem lat. Na zakończenie otrzymał ocenę :„szczególna zdatność, geniusz muzyczny” Zakończenie nauki nie przerwało przyjaźni między nimi. Nawet będąc na emigracji Chopin utrzymywał kontakt korespondencyjny ze swoim mistrzem.

2 listopada 1830 roku przyjaciele żegnali, wyjeżdżającego na zawsze Chopina, przy rogatkach wolskich w Warszawie. Jednym z nich był Elsner. Skomponował nawet na tę okazję kantatę, którą wszyscy mu wspólnie odśpiewali.

Fryderyk Chopin, dedykował mu swoją Sonatę c-moll op. 4 na fortepian.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/03/] width=[100]}








MARIA WODZIŃSKA (1819 – 1896)

Maria z Wodzińskich 1voto. Skarbkowa 2 voto. Orpiszewska Trzej bracia Wodzińscy (Antoni, Feliks i Kazimierz) mieszkali na pensji u państwa Chopinów. Wtedy, jeszcze jako dzieci, poznali się Maria i Frycek.

Pierwsze spotkanie Chopina z dorosłą już Marią miało miejsce we wrześniu 1835 r. w Dreźnie, gdzie podczas dwutygodniowego pobytu, Chopin wielokrotnie odwiedzał rodzinę Wodzińskich. Zachwycony Marią wpisał jej wówczas do sztambucha początkowe takty Nokturnu Es-dur, op. 9 nr 2 dołączając życzenia szczęścia. Na pożegnanie ofiarował jej autograf Walca As-dur, op. 69 nr 1. O ile zazwyczaj podaje pełne nazwiska i tytuły adresatów dedykacji, tu pozwala sobie na poufałe „pour M-elle Marie”

W następnym, 1836 roku, spotkali się w Marienbadzie, gdzie spędzili razem prawie miesiąc, pogłębiając wzajemną sympatię. Maria, obdarzona talentem malarskim, namalowała tam jego portret, (prezentujemy go wraz z podobizną Marii). Chopin towarzyszył jej do Drezna, gdzie 9 września. „o szarej godzinie” Fryderyk oświadczył się i został przyjęty przez córkę z błogosławieństwem matki. Dzień wcześniej wpisał do sztambucha Marii pieśń Pierścień ułożoną do słów Stefana Witwickiego.

W listach do przyjaciół dawał wyraz szczęściu i nadziejom związanym z planowanym małżeństwem. Ostatecznie jednak, wobec wieści o rozwijającej się chorobie Fryderyka, rodzina Marii nie wyraziła zgody na ślub i ukochana Chopina wyszła za mąż za hrabiego Józefa Skarbka. Małżeństwo nie było udane. Po siedmiu latach nastąpił rozwód i Maria poślubiła Władysława Orpiszewskiego, który był zarządcą majątków Skarbka.

Chopin, zmuszony do pogodzenia się z zerwaniem zaręczyn, zachował do śmierci przewiązane wstążką listy, które zwróciła mu Maria. Umieścił na nich napis „Moja bieda”.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/04/] width=[100]}








TYTUS WOYCIECHOWSKI (1808 – 1879)

Tytus Sylwester Woyciechowski, działacz rolniczy i polityczny. Syn Józefa herbu. Rawicz i Marii Balickiej. Był przyjacielem „na całe życie” Fryderyka Chopina.

Tytus uczęszczał do Liceum Warszawskiego. W latach 1826-1829 studiował na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W 1829 r. osiadł w odziedziczonych po matce dobrach w Poturzynie.

Będąc uczniem Tytus mieszkał na pensji u Chopinów i uczęszczał do klasy o rok wyższej niż Fryderyk. Młodzieńców połączyła serdeczna przyjaźń. W lipcu 1830 r. Fryderyk wybrał się do Tytusa, do Poturzyna dyliżansem. Jeszcze wiele lat później z nostalgią wspominał pobyt u przyjaciela.

W listopadzie 1830 r. obaj wyjechali za granicę. Na wieść o wybuchu powstania listopadowego Tytus wrócił i walczył w stopniu podporucznika, za co został odznaczony Krzyżem Złotym Virtuti Militari. Po 1830 r. z Chopinem utrzymywał jedynie listowny kontakt. Fryderyk dedykował mu Wariacje B-dur op. 2 na temat Là ci darem la mano z opery Don Giovanni Mozarta.

W liście (z 9.IX.1828 r.)do Tytusa pisał „ Już są w Lipsku (Sonata i Wariacje). Pierwsza jak wiesz Elsnerowi przypisana, na drugich, może zbyt śmiały, Twoje nakreśliłem imię. Serce tak chciało, przyjaźń nie wzbroniła i Ty za złe nie bierz.”

W 1873 r. Tytus Woyciechowski był fundatorem popiersia Fryderyka Chopina, które ofiarował Warszawskiemu Towarzystwu Muzycznemu.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/05/] width=[100]}








ANTONI HENRYK RADZIWIŁŁ (1775 – 1833)

Książę Antoni Henryk Radziwiłł herbu Trąby (ur. 13 czerwca 1775 w Wilnie, zm. 7 kwietnia 1833 w Berlinie, kompozytor, wiolonczelista, mecenas sztuki, namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Był pierwszym kompozytorem muzyki do Fausta Goethego. Skomponował również wiele pieśni. Był rysownikiem i rytownikiem, pozostawił akwaforty: głównie portrety osób z najbliższego, arystokratycznego otoczenia.

Na początku października 1828, w drodze powrotnej z Berlina, w czasie krótkiego pobytu w Poznaniu Chopin był na przyjęciu u Radziwiłła, gdzie grał utwory Haydna, Beethovena i Hummla oraz improwizował na zadane tematy. Książę będąc wytrawnym znawcą muzyki poznał i docenił geniusz młodego Fryderyka.

W maju 1829 Radziwiłł złożył wizytę w domu Chopinów w Warszawie, a w październiku 1829 Chopin przez krótki czas przebywał w letniej rezydencji Radziwiłła w Antoninie, gdzie skomponował Poloneza C-dur op.3 na fortepian i wiolonczelę.

W liście do Tytusa Woyciechowskiego Chopin tak pisał o tym pobycie :” ...byłem tam tydzień . Nie uwierzysz jak mi u niego dobrze było” Dalej wspomina dwie księżniczki Wandę i Elizę, którym udzielał lekcji fortepianu „...młode to ładne, dalipan miło było ustawiać paluszki” Księżniczka Eliza narysowała portret Fryderyka, który uznał za bardzo udany.

Po powrocie do Warszawy Chopin dedykował księciu Trio g-moll, a Radziwiłł przyjął dedykację, wysyłając list i chciał wykonać utwór z Chopinem. Do tego wykonania jednak najprawdopodobniej nie doszło.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/06/] width=[100]}








PAULINA PLATERÓWNA

Była córką Ludwika hrabiego. Platera. W czasie pobytu w Paryżu Chopin pozostawał z rodziną Platerów w wielkiej zażyłości, w ich salonie grywał zazwyczaj w czasie słynnych „platerowskich czwartków”. Był to jeden z najświetniejszych domów polskich w Paryżu, goszczący wybitnych artystów, malarzy, muzyków i poetów. Chopina przyjmowano niemal jak członka rodziny. Zawarł tam wiele znajomości artystycznych. Dzięki bliskim związkom z Platerami zyskał też możliwość bywania w innych arystokratycznych salonach.

Bardzo muzykalna panna Paulina została pierwszą uczennicą, Chopina. Dedykował jej cykl 4 mazurków z op. 6.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/07/] width=[100]}








FRIEDRICH WILHELM KALKBRENNER (1785-1849)

Friedrich Wilhelm Kalkbrenner – niemiecki pianista i kompozytor. Chopin poznał go w 1831 r., niedługo po przybyciu do Paryża. Kalkbrennera nazywano wówczas królem fortepianu. Był również utalentowanym kompozytorem stylu brillant. Jego gra i sława zrobiła, na nikomu nieznanym wówczas Chopinie, tak duże wrażenie, że zdecydował się zostać uczniem Kalkbrennera.

Kalkbrenner wystąpił z propozycją, aby Chopin uczył się u niego trzy lata, by osiągnąć doskonałość gry. Do pobierania nauki u Kalkbrennera nie doszło. Dotychczasowi nauczyciele Chopina zostawiali mu wiele swobody doceniając jego talent. Chopin zaczął dostrzegać sztywność i brak naturalności Kalkbrennera. Mimo braku zażyłości stosunki obu kompozytorów pozostały uprzejme.

Dedykacja Koncertu e-moll, op. 11 (1833) Á Monsieur Frèd. Kalkbrenner jest tego dowodem.

W 1845 r. sam Kalkbrenner zwrócił się do Chopina, aby poprosić go o kilka wskazówek dla swego syna pianisty. Kochany Chopinie. Chcę Pana prosić o wielką łaskę: syn mój Artur zamierza grać Pańską piękną Sonatę h-moll i bardzo pragnie, żeby mu Pan udzielił kilku wskazówek, ażeby mógł jak najbardziej wniknąć w Pańskie intencje. Wie Pan, jak uwielbiam Jego talent, i chyba nie mam potrzeby wyrażać, jak będę wdzięczny za łaskę, o którą proszę dla mojego łobuza. [Sydow, t. 2, s. 152].

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/08/] width=[100]}








DELFINA Z KOMARÓW POTOCKA (1807 – 1877)

Delfina z Komarów Potocka , córka Stanisława Komara i Honoraty Orłowskiej, Przyjaźniła się z Cyprianem Norwidem, znała Słowackiego i Mickiewicza, Była wieloletnią kochanką Krasińskiego. Nazywano ją „muzą polskiego romantyzmu”. Była również uczennicą Chopina. Przez wiele lat, aż do jego śmierci pozostawali w bliskiej przyjaźni.

W wieku osiemnastu lat poślubiła Mieczysława Potockiego. Urodziła pięcioro dzieci, ale przeżyły tylko dwie córki. Brutalny charakter i rozwiązłość hrabiego doprowadziły do rozpadu ich związku. W 1830 r. Delfina porzuciła męża i wyjechała za granicę.

Prawdopodobnie w Dreźnie, w salonie swej matki, w 1830 r. poznała Chopina. Po przyjeździe do Francji została jego uczennicą.

W Paryżu, zyskała sławę wielka uroda Delfiny, jej maniery i talenty malarskie oraz muzyczne, (grała, dysponowała pięknym głosem i komponowała). Słynęła też z licznych, burzliwych romansów, choć na długo związała się tylko z Zygmuntem Krasińskim.

Bliskie relacje, jakie łączyły Chopina z Potocką sprawiły, że mówiło się o ich, trwającym 4 lata, romansie.

Serdeczna przyjaźń między nimi utrzymywała się przez cały czas pobytu Chopina we Francji. Fryderyk zachwycał się jej urodą i śpiewem.

Na prośbę umierającego już kompozytora przyjechała z Nicei aby zaśpiewać mu przy łożu śmierci.

Chopin dedykował jej Koncert f-moll op. 21 oraz Walc Des-dur op. 64 nr 1. Do jej albumu wpisał także Preludium A-dur op. 28 nr 7 oraz pieśń Melodia, op. 74 nr 9 do słów Krasińskiego

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/09] width=[100]}








MARIE FÉLICITÉ MOKE – PLEYEL (1811 – 1875)

Była jedną z najwybitniejszych pianistek XIX wieku. Jej ojciec był belgijskim, profesorem lingwistyki, matka, niemiecką właścicielką sklepu z bielizną w Paryżu. Doskonały, trójjęzyczny nauczyciel, pan Moke podjął się kształcenia ogólnego córki, podczas gdy jej matka, pianistka-amatorka, nauczyła ją podstaw muzyki.

Bardzo wcześnie, odkryto ogromny talent córki. Wybitni pianiści tamtej epoki byli pod wrażeniem nadzwyczajnego daru i muzycznej inteligencji panny Moke.

Dziewczyna, wcześnie, bo w wieku ośmiu lat zadebiutowała. Oczarowała publiczność i krytyków. Stała się sławna we Francji i za granicą. Była uważana za jedną z najlepszych pianistek swego czasu w wieku 15 lat !

Fryderyk Chopin będąc pod wrażeniem jej talentu zadedykował jej swoje opus 9 (Trzy nokturny), opublikowane w 1833. Marie-Fèlicitè Moke była zaręczona z Hectorem Berliozem nim wyjechał do Rzymu. W czasie jego pobytu we Włoszech zaręczyny zerwano i Marie poślubiła mecenasa muzyki, producenta fortepianów, wydawcę i przyjaciela Chopina – Camille`a Pleyela.

W sali koncertowej Pleyela Chopin dał swój pierwszy koncert w Paryżu w 1832 r. i tam też zagrał publicznie po raz ostatni 1848 r. przed wyjazdem do Szkocji.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/10/] width=[100]}








FERENC LISZT (1811 – 1886)

Węgierski kompozytor i pianista, dyrygent, twórca formy muzycznej zwanej poematem symfonicznym. Był również autorem pierwszej monografii o Chopinie wydanej w Paryżu w 1852 r.

Liszt studiował grę u C. Czernego i kompozycję u A. Salieriego w Wiedniu.

Do Paryża przyjechał w 1823 r. Szybko zyskał sławę doskonałego pianisty i budzącego podziw kompozytora. Koncertował w Paryżu i Anglii. Był kapelmistrzem Wielkiego Księcia Weimaru. Jego dorobek kompozytorski jest imponujący. Tworzył symfonie, 12 poematów symfonicznych, koncerty fortepianowe, sonaty i in.

Poznali się z Chopinem w Paryżu jako dwudziestoletni młodzieńcy. Liszt był olśniony twórczością Chopina a Chopin twierdził, że chciałby grać własne utwory tak dobrze jak Liszt.

Liszt był człowiekiem żywiołowym, pełnym ekspresji dowcipnym i nieco ekscentrycznym w przeciwieństwie do Chopina wykwintnego, uprzejmego, błyszczącego inteligencją i dowcipem.

Wraz z Hillerem tworzyli przez kilka lat nierozerwalną grupę bywającą w salonach paryskiej, również polskiej, arystokracji, gdzie muzykowano i dyskutowano o sztuce. Zazwyczaj w poniedziałki u księcia Adama Czartoryskiego a w czwartki u Platerów.

Chopin dedykował „Á son ami F. Liszt” , Etiudy , op. 10 . Liszt przyjął je zafascynowany, jako wyzwanie dla swojego talentu pianistycznego. Prezentowana przez nas etiuda c-moll, nr 12 z tego opusu zwana „Rewolucyjną” wymaga dużej biegłości technicznej od wykonawcy. Powstała w 1831 r., jest obrazem stanu emocjonalnego Chopina upadku powstania listopadowego.

W latach późniejszych Chopina zaczęły razić gra i sposób bycia Liszta, który uznawał za pozerstwo. Za całkowite pogwałcenie przez Liszta kodeksu obyczajowego uznał wykorzystywanie mieszkania Chopina do schadzek z piękną żoną Kamila Pleyela.

Na skutek intryg i plotek, wieloletniej partnerki życiowej Liszta hr. Marii d`Agoult, doszło do ochłodzenia stosunków między przyjaciółmi.

W roku 1865 Liszt przyjął święcenia kapłańskie. Zmarł w 1886 r. w Bayreuth gdzie przebywał zaproszony przez swojego zięcia Ryszarda Wagnera.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/11/] width=[100]}








ROBERT SCHUMANN (1810 – 1856)

Niemiecki kompozytor i pianista epoki romantyzmu. Gorący entuzjasta muzyki Chopina.

Schuman był niezwykle płodnym kompozytorem. Tylko miniatur fortepianowych napisał 35 opusów. Dużą popularnością cieszą się do dziś jego cykle pieśni do słów Heinricha Heinego. Tworzył również muzykę instrumentalną : cztery symfonie, uwertury , muzykę kameralną, koncerty, operę i in.

W czasie debiutu Chopina w Niemczech w 1831 zetknął się po raz pierwszy z jego muzyką. Zareagował w typowy dla siebie wylewny sposób, wołając w „Allgemeine Musikalische Zeitung” : „Kapelusze z głów ...oto geniusz !”. A pisał to o nieznanym wówczas nikomu, młodym Chopinie.

Chopenowskie Wariacje , op.2 na temat „La ci darem la mano” Mozarta, które kompozytor wykonał w Lipsku, skłoniły Schumanna do napisania kwiecistego eseju literackiego.

Często w wielu swoich wypowiedziach podkreślał silną polskość dzieł Chopina. Do końca życia pozostawał gorącym adoratorem jego muzyki.

Była to miłość nieodwzajemniona. Chopin uważał, że ośmieszają go pompatyczne zachwyty Schumanna. Nie cenił a nawet nie próbował zrozumieć jego twórczości.

Spotkali się kilka razy w życiu. Ta uprzejma znajomość ze strony Chopina, zaowocowała kurtuazyjnym zadedykowaniem Schumannowi Ballady F-dur, op.3. Schumann dedykował mu swoje Kreisleriana.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/12/] width=[100]}








JOSEPH CHRISTOPH KESSLER (1800 – 1872)

Niemiecki pianista, kompozytor i pedagog muzyczny. Kessler urodził się w Augsburgu w 1800 roku. Studiował muzykę w Bilek. Był organistą w Feldsberg i w seminarium w Nicolsburg. Następnie studiował filozofię w Wiedniu.

Pracował jako nauczyciel gry na fortepianie we Lwowie i w Łańcucie w domu hrabiego Potockiego. Przybył do Warszawy w 1829 roku i szybko stał się częścią życia muzycznego stolicy. Był jedną z osób, która organizowała regularne wieczory muzyczne. Uczęszczał na nie kilkunastoletni Chopin.

Kessler był również cenionym kompozytorem. Jego etiudy, nokturny, wariacje czy preludia wykonywali Liszt, Thalberg, Kalkbrenner i in.

Doceniając talent Chopina dedykował mu Kessler zestaw 24 Preludiów op. 31. Dziesięć lat później, Chopin opatrzył dedykacją dla Kesslera swoje 24 Preludia z op.28.

George Sand tak opisała to opus w liście do Ch. Marliani (26.IV.1839). „ Ten Chopin jest aniołem(...) będąc śmiertelnie chorym stworzył na Majorce muzykę przywodzącą nieodparcie myśl o raju” (Nawiasem mówiąc francuskie wydanie tychże preludiów jest dedykowane Kamilowi Pleyelowi).

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/13/] width=[100]}








NATHANIEL BARON STOCKHAUSEN

Był ambasadorem Królestwa Hanoveru w Paryżu . Jak inni arystokraci, czasu romantyzmu prowadził salon artystyczny , w którym bywali muzycy. Nie tylko jego żona, ale i baron brał lekcje muzyki u Chopina. Później ich stosunki przybrały formę przyjaźni.

Pani baronowej Nathanielowej Stockhausen ofiarował Chopin Barcarolę, Fis-dur, op.60. , baronowi Balladę g-moll, op.23

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/14/] width=[100]}








LAURA CZOSNOWSKA z domu Górska

Była przyjaciółką Chopina jeszcze z Warszawy i jego rówieśnicą. Młody Górski pobierał wraz z Fryderykiem nauki u Wojciecha Żywnego i prawdopodobnie mieszkał na pensji Mikołaja Chopina. Lorka, bo tak nazywali ją młodzi Chopinowie pozostała w przyjaźni z nimi na długie lata.

W 1846 roku rozpadał się związek Chopina i G. Sand. Nie mógł już, jak dawniej, zapraszać do Nohant przyjaciół, z którymi chętnie spędzał lato. Zaproszono jednak Laurę Czosnowską, mimo, że G. Sand jej nie cierpiała nazywając ironicznie „Trzydziestosześcioletnią uwodzicielką”. Swego czasu plotkowano, że Chopin podkochuje się w pięknej hrabinie, której mąż zastrzelił się z zazdrości u jej stóp.(A. Czartkowski s. 70). Tego lata Lorka była jedną z nielicznych przyjaznych Chopinowi osób w Nohant. Dedykował jej Trzy mazurki, op. 63.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/15/] width=[100]}








JANE WILHELMINA STIRLING (1804 – 1859)

Szkocka pianistka. Prawdopodobnie od 1843 r była wraz z siostrą uczennicą Chopina.

Pochodziła z arystokratycznej, bardzo zamożnej rodziny. W wieku 12 lat utraciła ojca i niedługo potem matkę – wychowywała ją starsza siostra. Na początku lat 40-tych XIX w. wyjechała do Paryża i została uczennicą Chopina. Zakochała się bez pamięci nie tylko w jego muzyce ale w nim samym.

W 1848 r. zorganizowała Chopinowi tournèe po Anglii i Szkocji. Zapewniając pobyt, utrzymanie i całkiem przyzwoite dochody z koncertów. Chopin wyjeżdżając miał nadzieję na choć trochę odpoczynku, bowiem czuł się już coraz gorzej. Klimat na wyspie mu nie służył, a plan Jane nie pozostawiał prawie żadnego dnia bez wizyt, spotkań, obiadów, koncertów i lekcji. Szybko zyskał sławę, zwłaszcza, że wśród angielskiej arystokracji byli również jego uczniowie. Chopina męczyły jednak ciągłe przejazdy i angielskie towarzystwo jak pisał „...tutaj co nienudne to nieangielskie”.

Jane Stirling towarzyszyła mu wszędzie zaczęto nawet mówić o ich ślubie. Chopin zdementował tę wiadomość w liście do W. Grzymały z dn. 30 X.1848 r. „...Moje Szkotki [Jane z siostrą]poczciwe ale nudne, niech P. Bóg chowa!.. gdzie pojadę za mną przyciągną. To, może myśl komu dało, że się żenię ale[...]za bardzo do mnie podobna ta co nieżeniata.[...] Przyjaźń przyjaźnią, powiedziałem, ale prawa do niczego innego nie daje”. Jane nie zniechęciły jednak takie słowa i nie przestawała otaczać Chopina opieką. W innym liście pisał „...one mnie zaduszą z dobroci a ja z grzeczności im na to pozwolę”. Doceniał jednak troskę, oddanie i taktowną pomoc, jakiej doświadczał ze strony uwielbiającej go panny Stirling.

Dedykował jej Dwa nokturny z op. 55 Po powrocie do Paryża, w listopadzie 1848 r., wraz z pogarszającym się stale zdrowiem zaczęły się kłopoty finansowe Chopina. Jane Stirling udzielała mu delikatnie pomocy materialnej. Po jego śmierci zapłaciła za pogrzeb. Wykupiła większość spuścizny po kompozytorze i pogrupowała ją: zachowując dla siebie, ofiarowując przyjaciołom i wysyłając do rodziny do Warszawy. Do końca życia nosiła żałobę. Nazywano ją „wdową po Chopinie”.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/16/] width=[100]}








JULIAN FONTANA (1810 – 1869)

Polski pianista, kompozytor, kolega Chopina w Liceum Warszawskim, a następnie w Szkole Głównej Muzyki w klasie Elsnera. Po upadku Powstania Listopadowego, którego był uczestnikiem, emigrował do Paryża. Z Chopinem łączyła go serdeczna i bliska przyjaźń.

Fontana był czołowym kopistą, jego utworów, załatwiał również sprawy związane z ich wydaniem. W liście z 18.X.1841 r. Chopin pisał do niego „ Na Boga Cię proszę, szanuj mój manuskrypt i nie gnieć mi, ani smól, ani drzej[...] Jeszcze raz Ci polecam, bo gdyby mi przyszło jeszcze raz te 18 stron pisać, owariowałbym. Ale nie pomiętoś!!!... „[Sydow, t. 2, s. 44]. Nie tylko sprawy muzyczne powierzał mu Fryderyk. Fontana., był również jego osobistym sekretarzem i powiernikiem. Julian kupował mu rękawiczki, dostarczał papieru nutowego dokładnie takiego jak Fryderyk lubił i dbał o inne drobne sprawy dnia codziennego.

W 1844 r. Fontana wyjechał na Kubę, gdzie się ożenił, a następnie do Nowego Jorku. Fryderykowi brakowało rozmów z nim i jego serdeczności, czemu dawał wyraz w listach.

Za zgodą matki i sióstr Chopina, choć wbrew woli Fryderyka, wydał jego nieopublikowane a znajdujące się w spuściźnie dzieła. W latach 1855-59 został redaktorem pośmiertnego wydania op. 66-74, do którego napisał przedmowę.

Chopin dedykował mu Dwa Polonezy, op. 40

W 1855 r. żona Fontany przeziębiła się na pogrzebie Celiny Mickiewiczowej i zmarła na zapalenie płuc. Jej rodzina z Hawany odebrała Fontanie dzieci i duży majątek, będący posagiem żony. Julian od tamtej pory zaczął podupadać na zdrowiu. Choroba kręgosłupa doprowadziła go do głuchoty. Nie mógł już zajmować się muzyką. Pisał i publikował opracowania i tłumaczenia jednak zmarł w biedzie w 1869 r.

{yoogallery src=[../galerie/wystawa/chopin_11_2010/17/] width=[100]}

 

Zapraszamy do obejrzenia wystawy on-line:

Reklama

Sieć Bibliotek Samorządowych

Sieć Bibliotek Samorzadowych

WBP w Łodzi sprawuje opiekę merytoryczną nad bibliotekami publicznymi w Łodzi i na terenie województwa.

Czytaj więcej...

Współpraca regionalna

Współpraca regionalna

WBP w Łodzi realizuje różnego typu zadania w zakresie współpracy regionalnej.

Czytaj więcej...